Od dawien dawna ludzie przyozdabiali swoje ciaÅ‚a biżuteriÄ…. PoczÄ…tki takich praktyk miaÅ‚y czÄ™sto charakter sakralny bÄ…dź magiczny. Amulety pod postaciÄ… wisiorków, bransolet, nawet kolczyków chroniÅ‚y przed zÅ‚ymi duchami. Biżuteria - czÄ™sto bardzo prosta, tworzona ze sznurka, zwierzÄ™cych zÄ™bów czy roÅ›lin - informowaÅ‚a także o statusie spoÅ‚ecznym jej wÅ‚aÅ›ciciela lub wskazywaÅ‚a jego przynależność plemiennÄ…. DziÅ› wiara jest coraz trudniejsza, a duchy i magia znikajÄ… ze zbyt racjonalnego i stechnicyzowanego Å›wiata. Także religia jest coraz częściej zapominana - w codziennym życiu wypiera jÄ… pÄ™d i pogoÅ„ za dobrami materialnymi wszelkiej maÅ›ci. Tak funkcjonujÄ…ca rzeczywistość, ogranicza rolÄ™ biżuterii gÅ‚ównie do jej funkcji zdobniczej. MaÅ‚o kto spoglÄ…da na niÄ… jak na dzieÅ‚o sztuki, którym przecież niezaprzeczalnie jest. W czasach masowej produkcji wciąż jednak zdarzajÄ… siÄ™ egzemplarze niepowtarzalne. DajÄ… poczucie unikatowoÅ›ci i tajemnicy. SkÄ…d bierze siÄ™ ich ksztaÅ‚t, barwa, wzór? Czy kiedyÅ› coÅ› znaczyÅ‚y, przed czymÅ› chroniÅ‚y? Czy ukrywajÄ… w sobie duchy przeszÅ‚oÅ›ci? Czy przez palce artysty, który je stworzyÅ‚, przepÅ‚ywaÅ‚ strumieÅ„ piÄ™kna? Czy miaÅ‚y zawierać jakieÅ› gÅ‚Ä™bsze znaczenie, a może uczucie twórczego uniesienia, popychajÄ…ce do stworzenia czegoÅ› wyjÄ…tkowego?

Symbolika biżuterii może być rozmaita, jednak najważniejsza jest impresja, krótka chwila zachwytu, pojawiajÄ…ca siÄ™ nagle i nieoczekiwanie: naszyjnik z różnobarwnych kamieni, niezwykÅ‚a kompozycja zawieszona na smukÅ‚ej kobiecej szyi - jakby na granicy nieba i ziemi, serca i rozumu - pomiÄ™dzy. PoÅ‚yskliwy brÄ…z, soczysta zieleÅ„, stare zÅ‚oto - kolory zbliżone do naturalnych barw ziemi tworzÄ… piÄ™kno, wspóÅ‚grajÄ…c z odcieniami ludzkiej skóry. Nie można nie użyć tego epitetu w odniesieniu do takiego dzieÅ‚a sztuki, choć jest on może czÄ™sto nadużywany, nieco zdarty, a jego znaczenie nadwÄ…tlone - tu rozkwita caÅ‚Ä… swojÄ… gÅ‚Ä™biÄ…. Mówi bowiem o piÄ™knie, które mimo że wystawiane na widok tylu par oczu, zamyka w sobie jakÄ…Å› tajemnicÄ™. Naszyjnik, bÄ™dÄ…cy dzieÅ‚em artystki o pseudonimie caresa, zdaje siÄ™ zawierać w sobie nieuchwytnÄ… zagadkÄ™. KtoÅ›, kto go zaÅ‚oży, być może stanie siÄ™ jej częściÄ….

Biżuteria należy do sztuki użytkowej jest wiÄ™c w stu procentach żywa, istnieje w naszym maÅ‚ym, codziennym Å›wiecie. Pozwala osobie, która jÄ… zakÅ‚ada, poczuć siÄ™ inaczej - zaistnieć wraz z niÄ… jako dzieÅ‚o sztuki. Nie musi ukrywać siÄ™ w muzeach i bibliotekach - potrzebuje jedynie ludzkiego ciaÅ‚a, jako specyficznego miejsca wystawienia. Jest na ulicach, w domach, zadymionych kawiarenkach, brzÄ™czy cichym Å›piewem na naszych nadgarstkach, szyjach, ponad ramionami. Tak też można zobaczyć naszyjnik caresy – na bladej czy Å›niadej szyi kobiety, idÄ…cej szarÄ…, mokrÄ… od deszczu ulicÄ…. GdzieÅ› ponad jej sercem delikatnie spÅ‚ywajÄ… wodospady jaspisu, poÅ‚yskujÄ…cego szkÅ‚a i żywego drewna. Jaspis krajobrazowy - wyglÄ…da jakby zawieraÅ‚ w sobie jakiÅ› mikro-pejzaż, maleÅ„ki, nieodkryty Å›wiat. Podobno to dziÄ™ki tlenkowi żelaza, który staje siÄ™ dziwnym „chemicznym” artystÄ… i rysuje na tym niewielkim kawaÅ‚ku materii nieznane przestrzenie. Można by to nazwać magiÄ… przyrody, choć pewnie Ci trzeźwo myÅ›lÄ…cy wybraliby po prostu okreÅ›lenie: proces chemiczny.

WÅ‚aÅ›nie taki jest naszyjnik caresy - jak krajobraz. Mieni siÄ™ barwami brÄ…zu, zieleni i zÅ‚ota, kojarzy z wiosennym pejzażem, kiedy po deszczu sÅ‚oÅ„ce odbija siÄ™ od mokrych liÅ›ci, a rodzÄ…ca znów ziemia jest wilgotna, brunatna i miÄ™kka. Naszyjnik, przywoÅ‚ujÄ…c tego rodzaju skojarzenia, uderza siÅ‚Ä… mÅ‚odzieÅ„czoÅ›ci, jest ożywczy i peÅ‚en twórczej energii - niezależnie od tego, czy okalać bÄ™dzie gÅ‚adkÄ… szyjÄ™ podlotka czy zamszowo piÄ™knÄ… szyjÄ™ starszej kobiety. Także kamieÅ„, z którego w wiÄ™kszoÅ›ci jest „utkany”, cechuje taka wÅ‚aÅ›nie symbolika- jaspis jest bowiem uważany za „kamieÅ„ zwyciÄ™stwa” - daje moc do walki z burzami życia, dziaÅ‚a również rewitalizujÄ…co w stosunku do naszego ciaÅ‚a- pomaga zwalczać choroby.

JeÅ›li jednak ktoÅ› nie wierzy ani w szczególne dziaÅ‚anie kamieni, ani w wyjÄ…tkowe znaczenie dzieÅ‚ sztuki, nie mówiÄ…c już o duchach czy magii, wystarczy, że spojrzy na ten szczególny naszyjnik, a na pewno urzeknie go jego urok, prostota i piÄ™kno. ZwÅ‚aszcza jeÅ›li dojrzy go w poÅ‚Ä…czeniu z niezwykÅ‚Ä… osobÄ…, która zdecyduje siÄ™ zestawić go ze swoim ciaÅ‚em i duchem. Biżuteria przecież nie jest TYLKO biżuteriÄ…. Wystarczy spojrzeć na naszyjnik z jaspisu krajobrazowego.

Małgorzata Pędzisz (Lilith)

Main Menu    Regulations    Help (FAQ)    Contact    Log in    Register    Promoted    Forum    Artists’ Galleries    Search    Map of works of art    News


         

Friends: